Bilgisayar Network Adresini Nasıl Hesaplar – İkilik Sistemde Yapılan Andleme İşlemi

Bilgisayar ağlarında cihazların birbiriyle doğru ve güvenli şekilde iletişim kurabilmesi için IP adresleme ve alt ağ (subnet) yapısının doğru anlaşılması büyük önem taşır. Bir ağın hangi cihazları kapsadığını belirlemek için kullanılan network adresi, ağ yönetiminin temel kavramlarından biridir. Network adresinin hesaplanması, IP adresi ile alt ağ maskesi arasında ikilik (binary) sistemde gerçekleştirilen AND (Mantıksal VE) işlemi sayesinde yapılır. Bu işlem, bir IP adresinin hangi ağa ait olduğunu kesin olarak belirlemeye olanak tanır ve yönlendirme (routing), ağ planlaması ile adresleme süreçlerinde kritik bir rol oynar.

Konunun daha iyi anlaşılabilmesi amacıyla iki farklı örnek üzerinden network adresi hesaplama işlemi adım adım incelenecektir. İlk örnekte, IP adresi ile alt ağ maskesinin ikilik sisteme dönüştürülmesi ve bu değerler üzerinde AND (Mantıksal VE) işleminin nasıl uygulandığı ayrıntılı olarak gösterilecektir. İlk örneğimiz aşağıdaki gibidir.

IPv4 ADRESI : 192.168.1.73

SUBNET MASKESI : 255.255.255.0

Yukarıda verilen IP adresinin hangi ağa ait olduğunu belirleyebilmek için IP adresi ile Subnet Maskesi arasında ikilik (binary) sistemde AND (Mantıksal VE) işlemi uygulanmalıdır. Bu işlem sonucunda elde edilen değer, ilgili IP adresinin network (ağ) adresini ifade eder. Hesaplama işlemine başlamadan önce hem IP adresi hem de Subnet Maskesi ikilik sisteme dönüştürülerek her bir bit karşılıklı olarak AND işlemine tabi tutulacaktır. Öncelikle hem IPv4 adresimizi hem de Subnet Maskesi adresimizi ikilik sistemde yazalım.

192.168.1.73   ---> 11000000.10101000.00000001.01001001
255.255.255.0  ---> 11111111.11111111.11111111.00000000

Yukarıdaki adımlarda IP adresi ve Subnet Maskesi ikilik (binary) sisteme dönüştürülmüştür. Sıradaki aşama ise AND (Mantıksal VE) işleminin uygulanmasıdır. IPv4 adresleri ve Subnet Maskeleri 32 bitten oluştuğu için IP adresindeki her bit, Subnet Maskesindeki karşılık gelen bit ile tek tek AND işlemine tabi tutulur.

AND işleminin temel kuralları şu şekildedir:

• 0 AND 0 = 0
• 1 AND 1 = 1
• 0 AND 1 = 0
• 1 AND 0 = 0

Görüldüğü gibi yalnızca her iki bitin de 1 olduğu durumda sonuç 1 olur. Diğer tüm durumlarda sonuç 0 olarak elde edilir. Bu kurallar tüm 32 bit boyunca uygulanır ve elde edilen yeni ikilik sayı, IP adresinin Network (Ağ) Adresini ifade eder. Sonuç aşağıdaki gibi olacaktır.

192.168.1.73   ---> 11000000.10101000.00000001.01001001
255.255.255.0  ---> 11111111.11111111.11111111.00000000
                    ↓↓↓↓↓↓↓↓ ↓↓↓↓↓↓↓↓ ↓↓↓↓↓↓↓↓ ↓↓↓↓↓↓↓↓
ANDLEME        ---> 11000000.10101000.00000001.00000000

BINARY TO DECIMAL > 192.168.1.0

AND (Mantıksal VE) işlemi tamamlandıktan sonra elde edilen ikilik değer onluk (decimal) sisteme dönüştürülür. Dönüştürme sonucunda ağ (Network) adresinin 192.168.1.0 olduğu görülmektedir. Bu sonuç, verilen IP adresinin 192.168.1.0 ağına ait olduğunu ifade eder.

Not: AND işlemi sonucunda hesaplanan adres Gateway (Varsayılan Ağ Geçidi) adresi değil, Network (Ağ) adresidir. Gateway adresi, aynı ağ içerisinde bulunan ve yönlendiriciye (router) atanmış ayrı bir IP adresidir.

Konunun daha iyi pekiştirilmesi amacıyla son örneğimizi farklı bir IP adresi ve Subnet Maskesi kullanarak inceleyelim. Aşağıdaki örnekte de aynı adımlar takip edilerek önce IP adresi ve Subnet Maskesi ikilik sisteme dönüştürülecek, ardından AND (Mantıksal VE) işlemi uygulanarak ilgili IP adresinin hangi ağa ait olduğu belirlenecektir.

IPv4 Adresi --> 10.52.44.68
Subnet Maskesi --> 255.255.255.224

DECIMAL TO BINARY
 
10.52.44.68   ---> 00001010.00110100.00101100.01000100
255.255.255.224 -> 11111111.11111111.11111111.11100000
                   ↓↓↓↓↓↓↓↓ ↓↓↓↓↓↓↓↓ ↓↓↓↓↓↓↓↓ ↓↓↓↓↓↓↓↓   
ANDLEME        --> 00001010.00110100.00101100.01000000

BINARY TO DECIMAL --> 10.52.44.64

Yapılan AND (Mantıksal VE) işlemi sonucunda elde edilen ağ (Network) adresinin 10.52.44.64 olduğu görülmektedir. Buna göre ilgili IP adresine sahip cihaz, 10.52.44.64 ağında bulunmaktadır. Bu örnek de göstermektedir ki, IP adresinin ait olduğu ağı belirlemenin temel yöntemi, IP adresi ile Subnet Maskesi arasında gerçekleştirilen AND işlemidir. Bu yöntem, ağ yönetimi, yönlendirme (routing) ve IP adresleme süreçlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.

Artık konuyu öğrendiğinize göre aşağıdaki örneği kendiniz çözmeyi deneyebilirsiniz. IP adresi ile Subnet Maskesini ikilik sisteme dönüştürerek AND (Mantıksal VE) işlemini uygulayın ve elde ettiğiniz Network (Ağ) adresini yorumlar kısmında bizimle paylaşın. Çözümünüzü diğer okuyucuların cevaplarıyla karşılaştırarak bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

SORU:

172.20.254.92
255.255.255.248

Daha fazla network içeriği için takipte kalın…